افسردگی فصلی چیست؟ (علائم و راه درمان)


افسردگی فصلی در نظر مردم بسیار عجیب است چون آنها فکر می کنند تنها روابط و اتفاقات میان ما میتواند موجب افسردگی شود، اما اختلال عاطفی فصلی یا (افسردگی فصلی به انگلیسی = SAD – Seasonal Affective Disorder) یکی از انواع افسردگی است که به تغییر فصل مربوط می باشد. در جلسات مشاوره برای درمان افسردگی هم توضیحات کامل علائم افسردگی فصلی داده میشود اما در ادامه این مطلب ویکی روان به این موضوع می پردازیم که افسردگی فصلی چیست و آیا راهی برای درمان افسردگی فصلی وجود دارد یا نه؟

موضوعات مورد بحث در این مطلب:

فهرست موضوعات بررسی شده

تعریف افسردگی فصلی چیست؟

با مطالب روانشناسی در سایت ویکی روان همراه باشید.

از دید علم روانشناسی افسردگی و تغییرات فصلی یکی از رایج ترین اختلالات روانی است که انسان ها در سنین مختلف تجربه میکنند. افسردگی فصلی حدودا در یک زمان خاصی در سال شروع شده و پایان می یابد.

یعنی با شروع فصل ها و تغییرات آب و هوایی اخلال افسردگی فصلی در افراد زیادی دیده می شود. از نشانه های افسردگی فصلی این است که انرژی شما را کم کرده و در نتیجه احساس بد خلقی می کنید.

معمولا کم تر اتفاق می افتد که افسردگی فصلی در فصل بهار و اوایل تابستان رخ دهد، اما افرادی هستند که با شروع فصل بهار احساس افسردگی می کنند

و افسردگی بهاره یکی از انواع شایع افسردگی می باشد.

مشاورین روانشناس مرتبط با این موضوع

ایا افسردگی فصلی وجود دارد؟

پاسخ قطعی بله است! هر یک از ما بسته به شرایط فردی و محیطی که در آن قرار داریم در طی فصول تغییرات روحی روانی متنوعی را تجربه میکنیم. شاید پیش آمده باشد در زمستان احساس ناخوشایندی دارید و علتش را نمیدانید. در واقع زمان افسردگی فصلی برای هر فرد متفاوت است، اما کم و زیاد هر یک از ما در فصول سال از افسردگی شدید فصلی یا علائم افسرده خفیف رنج می بریم.

اما میزان علم ما به تعریف افسردگی فصلی و شیوه درمانی نتیجه نهایی را مشخص می کند.

مطالب مشابه در ویکی روان:

با افسردگی فصلی چه کنیم؟

شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد که اگر قرار است هر سال این شرایط را تجربه کنم پس با افسردگی فصلی چه کنیم و چطور با آن کنار بیاییم؟

بدترین کار رها کردن خود در وضعیت موجود است. کافیست به شرایط روانی خود آگاهی داشته باشید تا بتوانید نشانه های افسردگی فصلی را کاهش دهید. برای مثال

  • علت افسردگی فصلی شما چیست؟
  • در چه زمان از سال علائم اختلال عاطفی فصلی در شما بیشتر دیده میشود؟
  • به علائمی در خود مشاهده می کنید؟

آگاهی از این نشانه ها کمک میکند تصمیم بهتری نسبت به افسردگی فصلی علت و راهکارهای درمانی اتخاذ کنید.

افسردگی فصلی چقدر طول میکشد؟

اینکه افسردگی فصلی چقدر طول میکشد به عوامل زیادی بستگی دارد. مراحل افسردگی برای هر شخص متفاوت است. بعضی نسبت به درمان واکنش سریع نشان می دهند و بعضی خیر. بعضی نسبت به داروهای ضد افسردگی مقاومت دارند، اما بعضی سریع نتیجه می گیرند. در کل مدت افسردگی فصلی به عوامل زیر بستگی دارد:

  • شدت بیماری
  • سابقه بیماری
  • وضعیت متقاضی
  • میزان پایبندی به روند درمان
  • تبحر درمانگر در کنار فرد مبتلا به افسردگی فصلی

در کل اگر فرد مبتلا پایبندی مناسبی به درمان داشته باشد، اختلال افسردگی فصلی سریع درمان میشود.

راه درمان افسردگی فصلی چیست؟

بارها در سایت روانشناسی ویکی روان درباره راه های درمان افسردگی صحبت کردیم، با این حال باید روش های تخصصی درمان افسردگی فصلی از دید روانشناسی بپردازیم.

از جمله درمان های افسردگی فصلی می توان به:

  1. نور درمانی (فوتوتراپی)
  2. استفاده از داروی ضد افسردگی فصلی
  3. و روان درمانی یا همان مشاوره روانشناسی افسردگی
  4. خود درمان اصولی

اشاره کرد.

بهتر است از این اختلال فصلی به راحتی عبور نکنید و به دنبال علائم و درمان آن باشید، چون عدم درمان قطعی میتواند منجر به بروز اختلالات روانی دیگر شود

1- نور درمانی برای افسردگی و تغییرات فصلی

این روش درمان که در ویکی روان درباره آن توضیح دادیم در مناطق جغرافیایی کاربرد دارد که هوا بیشتر ابری بوده و دسترسی به نور مستقیم خورشید کم است. از این شیوه درمان افسردگی فصلی در خانه و شب هم میتوان استفاده کرد.

با این حال این شیوه درمانی باید توسط متخصص تجویز شود.

2- داروهای ضد افسردگی

داروی ضد افسردگی فصلی در موارد شدید این اختلال مورد استفاده قرار می گیرند. اگر به روان درمان منجر به کاهش افسردگی فصلی نشد، حتما باید تحت نظر متخصص روانپزشک دارو ضد افسردگی فصلی مصرف کنید. اینکه با این داروها افسردگی کی خوب میشه به شرایط فرد بیمار و شیوه درمانی روانپشرک مربوط میشود.

در کل تاثیر داروهای ضد افسردگی فصلی سریع بوده و منجر به بهبود وضعیت فرد مبتلا می شوند.

3- مشاوره روانشناسی برای درمان افسردگی فصلی

یک مشاور روانشناس خبره و با تجربه به خوبی می تواند شما را در مسیر درمان افسردگی فصلی همراهی کند تا دیگر این تجربه تلخ را نداشته باشید و از تمام فصول لذت ببرید.

سعی کنید کارهایی انجام دهید تا فعالیت داشته باشید و خلق و خویتان بهبود پیدا کند. پیشنهاد می کنیم به مقاله راه های قطعی درمان افسردگی را در ویکی روان مطالعه کنید.

4- خود درمانی اصولی برای کاهش علل افسردگی فصلی

روانشناسی روشهای زیادی برای رهایی از افسردگی پیشنهاد میکند که در ویکی روان درباره آنها توضیح دادیم. اگر نشانه های افسردگی فصلی را در خود مشاهده کردید، حتما برای بازه زمانی 2 تا 3 هفته از روش های رهایی از افسردگی استفاده کنید.

در صورت بهبود وضعیت به همین منوال ادامه داده در غیر اینصورت به متخصص روانشناس مراجعه کنید.

دوست عزیز، غلبه بر افسردگی فصلی مانند دیگر انواع این اختلال نیاز به دقت و ممارست بالایی دارد. اگر فکر به مرور علائم بهبود مشاهده نمی کنید حتما به متخصص درمان افسردگی مراجعه نمائید.

افسردگی اگر به خوبی درمان نشود قطعا زمینه ساز بیماری های روان تنی دیگر خواهد شد.

علائم افسردگی فصلی چیست؟

در اغلب موارد علائم افسردگی فصلی در اواخر پاییز و اوایل زمستان آغاز میشوند و در بهار و تابستان هیچ اثری از آن ها دیده نمی شود.

گاهی نیز دیده می شود که برخی افراد الگوی متفاوتی دارند و در بهار و تابستان به افسردگی فصلی دچار می شوند – که چنین حالتی کمیاب تر است.

البته افسردگی تابستانی بسیار محدود و بیشتر مربوط به منطقه جغرافیایی خاص است نه تمام کشورها. مثلا در کشورهای جنوب شرق آسیا مانند مالزی و سنگاپور که تمام فصل ها تابستان هستند این مورد کمتر دیده می شود.

گاهی دیگر نیز برخی افراد در اوایل فصل، نشانه های افسردگی فصلی دارند و با گذشت زمان علائم شان بیشتر و شدیدتر می شود.

علائم و نشانه های SAD شامل:

موارد زیادی درباره نشانه های افسردگی فصلی گفته شده است که با نشانه های بیماری افسردگی که در ویکی روان درباره آنها توضیح دادیم، یکی هستند اما آنها تنها در یک فصل بروز می کنند.

  • احساس افسردگی در اغلب روزها – تقریبا همه روزهای فصل
  • از دست دادن نشاط و علاقه به شرکت در فعالیت هایی که قبلا در آن ها شرکت داشته اید
  • انرژی بسیار کم
  • بی خوابی و مشکلات مربوط به خواب از علائم افسردگی فصلی است
  • تغییر در وضعیت اشتها و وزن
  • احساس خستگی و تنبلی
  • عدم تمرکز از نشانه های افسردگی فصلی است
  • احساس نا امیدی، بی ارزش بودن و احساس گناه
  • فکر کردن به مرگ و خودکشی

پیشنهاد می کنیم مطلب تعریف بیماری افسردگی چیست را حتما در ویکی روان مطالعه کنید تا بیشتر با این اختلال آشنا شوید.

اگر چند مورد از نشانه های افسردگی فصلی را برای بیش از دو هفته در خود مشاهده کردید، حتما موضوع را با مشاور روانشناس افسردگی درمیان بزارید. افسردگی فصلی علائم واضحی دارد که کمک میکند سریع تر به آن پی ببرید.

علل افسردگی فصلی چیست؟

افسردگی فصلی علت مشخصی ندارد، اما نتایج به دست آمده از جلسات مشاوره آنلاین افسردگی نشان می دهد تغییرات هورمونی اصلی ترین علل افسردگی فصلی هستند.

اما برخی عواملی که می توانند در این مسئله دخیل باشند عبارتند از:

1- ساعت بیولوژیکی بدن تان (یا همان ریتم طبیعی بدن)

با کاهش مدت زمان روشنی روز و تابش نور خورشید در فصل پاییز و زمستان، بدن تان احساس خستگی و ناراحتی می کند. این کاهش نور خورشید، باعث تغییر ریتم بدن تان شده و احساس افسردگی می کنید.

2- سطح سروتونین

افسردگی فصلی هورمون های بدن را دستخوش تغییرات عمده قرار میدهد. کاهش سطح سروتونین – ماده شیمیایی موجود در مغز که بر روی خلق و خو تاثیر می گذارد، باعث احساس افسردگی نیز می شود. کاهش نور خورشید ارتباط مستقیمی با کاهش سطح سروتونین در مغز دارد که در نتیجه باعث اختلال افسردگی های فصلی در فرد می شود.

3- سطح ملاتونین

تغییر فصل، باعث اختلال در سطح تعادل ملاتونین در بدن می شود که می تواند باعث تغییر الگوی خواب و تغییر خلق و خو شود. به همین خاطر افسردگی فصلی هورمون درمانی خاص خود را می طلبد که در مواردی حتما باید انجام شود.

برای جلوگیری از افسردگی فصلی چه باید کرد؟

روش های پیشگیری از افسردگی بسیارند، اما بعضی از آنها اختصاصی هستند. پس باید روش مناسب خود را پیدا کنید. برای مثال:

1- موقعیت جغرافیایی خود را تغییر دهید

اگر در تابستان مبتلا به افسردگی تابستانی میشوید به نقاط سرد سیر تر بروید. اگر در فصل سرما افسردگی زمستانه دارید، برای مدتی به نقاط گرمسیر مثل جزیره زیبای کیش بروید.

2- تغییرات اساسی در زندگی ایجاد کنید

  • رفت و آمد با دوستان را بیشتر کنید، حتما اگر حوصله آنها را ندارید
  • یک کار یا حرفه جدید شروع کنید، مثلا نقاشی، کوزه گری یادگیری زبان جدید
  • تمرکزتان بر زیبایی ها را بیشتر کنید. در شرایط ابتلا به افسردگی فصلی سخت است، اما شدنیه

3- تحرک بدنی بیشتری داشته باشید

ورزش کردن در هر حالت معجزه میکند. حتما تحرک بدنی داشته باشید، حرکات کششی انجام دهید و کاری کنید عرق کنید. همیشه فعالیت های بدنی نسبتا سنگین از راه های درمان افسردگی فصلی بوده است.

4- تحت نظر متخصص روانشناس باشید

اگر سابقه ابتلا به اختلال عاطفی فصلی دارید این بهترین گزینه است. جلوگیری از افسردگی فصلی زمانی معنای واقعی به خود می گیرد که تجربیات سال گذشته را مجدد تجربه نکنید! پس بهتر است تحت نظر مشاور روانشناس افسردگی باشید تا جلوگیری از افسردگی فصلی معنا پیدا کند.

عوامل خطرناک بعد از ابتلا به افسردگی های فصلی کدامند؟

حالا که می دانیم افسردگی فصلی چیست باید بیشتر درباره علل افسردگی فصلی بپردازیم. اختلال عاطفی فصلی در اغلب موارد در خانم ها بیشتر از مردان دیده شده است!

جالب است بدانید این اختلال بیشتر در افراد جوان تر اتفاق می افتد تا افراد بزرگسال

فاکتورهایی که خطر ابتلا به اختلال عاطفی فصلی را افزایش می دهد شامل:

۱- سابقه خانوادگی

به نظر می رسد افرادی که دچار افسردگی فصلی هستند، یکی از اعضای خانواده شان نیز به این اختلال و یا افسردگی دچار بوده است.

۲- افسردگی و اختلال دو قطبی

اگر فردی یکی از این شرایط را داشته باشد، بیشتر احتمال دارد که به اختلال عاطفی فصلی نیز دچار شود. اختلال دو قطبی که در ویکی روان درباره آن صحبت شده است، بسیار تحت تاثیر انواع افسردگی فصلی است.

۳- دور بودن از خط استوا

اختلال عاطفی فصلی یا همان افسردگی های فصلی در افرادی که در جنوب و غرب خط استوا زندگی می کنند بیشتر دیده شده است. این مسئله می تواند به دلیل کاهش نور خورشید در زمستان و طولانی شدن روزهای تابستان باشد. به همین دلیل موقعیت جغرافیایی تاثیر مستقیم بر علائم افسردگی فصلی دارد.

افسردگی در چه فصلی بیشتر است؟

در تمام فصول اختلال عاطفی فصلی در افراد دیده میشود، اما بعضی روزها شدت آن بیشتر است.

1- بروز افسردگی فصلی در پاییز و زمستان

علائم خاص اختلال SAD در زمستان را گاها افسردگی زمستانی می نامند. این علائم شامل:

  • خوابیدن بیش از حد
  • تغییر در وضعیت اشتها -بخصوص اشتیاق به خوردن غذاهای سرشار از کربوهیدرات
  • افزایش وزن
  • خستگی و کمبود انرژی

2- افسردگی فصلی در بهار و تابستان

علائمی که مختص اختلال عاطفی در تابستان هستند ، افسردگی تابستانه نامیده می شوند.

این علائم شامل:

  • مشکلات مربوط به خواب (بی خوابی)
  • بی اشتهایی
  • کاهش وزن
  • تشویش و نگرانی

هستند. اما در تابستان افراد کمی دچار این افسردگی می شوند چون تابش نور خورشید و قرار گرفتن در معرض آن یکی از راه های مبارزه با انواع افسردگی است.

افسردگی فصلی در زنان

همانطور که بالاتر گفته شد، افسردگی فصلی در زنان بیشتر از آقایان دیده میشود. یکی از دلایل آن حساس بودن بیشتر خانم ها به تغییرات هورمونی و خانه داری بسیاری از آنهاست.

همانطور که در ویکی روان درباره افسردگی زنان توضیح دادیم، خانم ها شرایط خاصی دارند که آنها را بیشتر در معرض اختلال افسردگی عاطفی فصلی قرار می دهد.

افسردگی فصلی در مردان

آقایان هم نوع افسردگی خاص خود را دارند که به آن در روانشناسی افسردگی مردان گفته میشود. از دید علمی افسردگی فصلی در مردان بیشتر در اوایل زمستان و آخر فصل پاییز دیده می شود.

آقایان به دلایل شرایط کاری در 6 ماهه اول سال بیشتر در معرض نور مستقیم خورشید قرار دارند و همین به کاهش افسردگی فصلی با ویتامین دی کمک ویژه می کند.

بیماری فصلی و تاثیر بر بیماری ها دیگر

در افرادی که به بیماری دو قطبی مبتلا هستند، تابستان و بهار ممکن است علائمی ایجاد شود که شبیه به جنون یا دیوانگی خفیف می باشند. در پاییز و زمستان هم دچار افسردگی فصلی شدید می شوند.

می بینید که افسردگی های فصلی حساس تر از یک ناراحتی ساده است و می تواند میزان ابتلا به بیماری های دیگر را نیز دستخوش تغییر کند.

چه زمانی باید به روانشناس مراجعه کرد؟؟

اگر در هر فصل از سال تنها چند روز احساس تشویش و افسردگی کنید، مسئله حادی نیست و جای نگرانی نیست.

اما اگر چندین روز در این حالت ماندید و قادر به تحرک و فعالیت هایی که بطور نرمال در آن ها شرکت داشته اید نبودید، بهتر است به مشاور روانشناس متخصص افسردگی مراجعه کنید

همچنین اگر الگوی خواب و اشتهایتان نیز تغییراتی پیدا کرد و برای احساس راحتی و دوری از تشویشات ذهنی تان به سمت مواد مخدر و الکل روی آوردید، یا به فکر خود کشی افتادید، باید بیشتر مراقب باشید و سریعا با مشاور روانشناس مشورت کنید.

می توانید از خدمات مشاوره افسردگی آنلاین و تلفنی ویکی روان از سراسر دنیا استفاده کرده و با مشاور مورد نظرتان جلسه کاهش افسردگی فصلی برگزار کنید.

مشکلات و عوارض افسردگی فصلی چیست؟

علائم و نشانه های اختلال عاطفی فصلی را جدی بگیرید و به آن ها اهمیت دهید.

این اختلال نیز مانند دیگر انواع افسردگی ها اگر درمان نشود، می تواند بدتر شده و به شرایط پیچیده تری منجر شوند

این عوارض و مشکلات شامل:

  • طرد شدن از جامعه
  • ایجاد مشکلاتی در مدرسه و محیط کار
  • ابتلا به اعتیاد
  • دیگر اختلالات ذهنی مانند تشویش و اختلالات غذا خوردن
  • فکر کردن به خودکشی و انجام اقداماتی در جهت آن

درمان افسردگی فصلی (SAD) می تواند از ایجاد این عوارض و مشکلات جلوگیری کند – بخصوص اگر پیش از بدتر شدن اوضاع، اختلال تشخیص داده و درمان شود.

ویدئوی دکتر سید حامد واحدی اردکانی درباره افسردگی و تغییرات فصلی

در ادامه دکتر حامد واحدی اردکانی، مشاور و روانشناس سایت ویکی روان به بررسی کامل تعریف افسردگی فصلی و راه های درمان آن می پردازند.

مشاورین روانشناس مرتبط با این موضوع

پیشنهاد ویکی روان چیست؟

اگر علائم افسردگی فصلی را در خود با اطرافیان مشاهده می کنید و احساس می کنید در بازه ای خاص از سال حالتان خوب نیست و زندگی روزمره تحت تاثیر آن قرار می گیرد، می توانید با بهترین مشاورین کشور در سایت ویکی روان مشاوره روانشناسی آنلاین و تلفنی برگزار کنید.

متخصص روانشناس به خوبی شرایط را بررسی کرده و راهکارهای عملی برای رفع آن ارائه خواهد داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالعه مطالب بیشتر